Anyone who thinks fallen leaves are dead has never watched them dancing on a windy day

Shira Tamir

Nabestaanden

Wat kan ik als ritueelbegeleider voor u doen bij overlijden

Afscheid nemen is al verdrietig genoeg, een ritueelbegeleider hoeft dat niet zwaarder te maken en voegt daarom warmte, aandacht en met name betekenis toe in woord, klank en stemming. Bij het meest intense afscheid, dat van het leven, past verdieping en verbinding. Verdieping in wie de overledene werkelijk was, wat hield hem/haar bezig, wie waren de belangrijke personen in het leven? Met levensechte vragen over gevonden inspiratie, gevoelde dankbaarheid en (on)vervulde verlangens. Niet alleen van welke muziek uw dierbare hield maar het antwoord op de vraag waarom deze muziek zo geliefd was om te komen tot de kern. Door authentieke verdieping ontstaat als vanzelf meer begrip en verbinding tussen familieleden en andere dierbaren. Dit wordt vaak vormgegeven door een persoonlijk symbool, een op de eigen situatie afgestemd ritueel waarbij ook de (klein)kinderen worden betrokken. Een ritueelbegeleider spreekt met alle direct betrokkenen, heeft een begeleidende rol waar nodig en schept samenhang tussen alle onderdelen van de uitvaart. In zeer nauwe samenwerking met de uitvaartleider wordt met elkaar gewerkt aan het mooist mogelijke afscheid.

Ander Afscheid

Als rust na een periode van afscheid nemen het leven kalmeert, blijft het gemis aanwezig. Er zijn verschillende momenten waarop er ook stilgestaan kan worden bij het gemis om het rouwproces verder op gang te helpen en de herinnering levend te houden met andere afscheidsrituelen. Zoals:

  • Het moment voor de asbestemming
  • Een bijeenkomst zes weken na het overlijden voor familie (en vrienden), volgens gebruik in andere culturen. Dit biedt gezamenlijke Steun en verbinding aan de nabestaanden. Samen komen, gedenken, zingen en afsluiten met gezamenlijk eten.
  • Een jaarlijkse bijeenkomst met de familie
  • Een sterfdagherdenking
  • Afscheid Achteraf: zou de uitvaart van een dierbare beter hebben gekund met de kennis en mogelijkheden van nu? Denk je daar nog wel eens aan? Een dierbare achteraf persoonlijk en met aandacht gedenken brengt rust, vrede en betekenis.

Mogelijkheden om collectief te gedenken zijn er ook. Zo organiseert Rituals to Root samen met Ritueelbegeleiders Almere jaarlijks eind oktober Namen Blijven. Deze met fakkels verlichte wandeling biedt vele herdenkingsmomenten en is gratis toegankelijk.

Persoonlijke ervaringen

Persoonlijke ervaringen

Hoe persoonlijk is persoonlijk eigenlijk bij ritueelbegeleiding? Voor mij van het meegeven van het “geheime”appeltaartrecept van oma waarbij elk ingrediënt een eigen link naar een facet uit haar leven had, het uitzicht waar vader zo van hield als een puzzel waar iedereen een stukje van meeneemt of de boomwortels die de familie als bindend middel met elkaar boetseerde van klei en diende als persoonlijk symbool en later als grafbeeld. De mogelijkheden zijn eindeloos maar wat past er bij uw dierbare of bij jullie als familie? Heeft ook u net dat extra steuntje in de rug nodig om zelf iets te doen bij het afscheid? Via verschillende media wordt sterven en alles wat daar mee te maken heeft bespreekbaarder. Daarmee is men zich vaak bewust dat er meer mogelijk is dan het gebruikelijke. Dit spreekt niet iedereen aan, soms zijn traditionele ceremonies de meest wenselijke. Waar men open staat voor mogelijkheden buiten de gebaande paden merk ik dat families verbaasd zijn over de eigen vindingrijkheid en hun dierbare soms beter leren kennen dan bij leven. Intensief mee mogen lopen met een familie tijdens deze intieme periode schenkt mij dankbaarheid. Het maakt dat ik zelf ook ga houden van de overledene zonder dat ik deze bij leven ontmoette.

 

Wat biedt een gesprek vooraf nu u er nog bent?

Wat biedt een gesprek vooraf nu u er nog bent?

Thuis sprekend bij mensen die net een verlies ondergaan merk ik dat het vaak moeilijk is om de uitvaart te bespreken. Emoties overheersen en gedachten zijn onduidelijk. In een korte tijd is er veel te regelen. Het kan een enorme rust bieden aan alle betrokkenen om er vooraf over van gedachten te wisselen, soms al (deels) na te denken en beslissingen te nemen over de invulling van de uitvaart. Als stervensbegeleider heb ik daar zeer positieve ervaringen mee. Vroegtijdig ontstaat openheid bij degene die zelf voor de drempel staat en de familie als geheel in het bijzonder. Het biedt ruimte om bij leven elkaar nog beter te leren kennen. Soms worden onuitgesproken zaken benoemt. Dat schept een enorme verbinding, rust en vertrouwen in een sterfproces dat gaat komen. Want wie kan er beter vertellen dan jij wat je wilt nalaten, welke principes voor je belangrijk zijn, welke levensveranderingen indruk maakte, waar je dankbaar voor bent en wanneer je heel gelukkig was? Het geeft de ruimte om uw verhaal bijzonder te maken, een liefdevolle en eerlijke schets van hoe het was. Met woorden, symboliek en rituelen die volledig op jullie zijn afgestemd. Een afscheid waar men achteraf met genoegen en een warm gevoel op terug kijkt.