ZINGEVING BIJ DEMENTIE

Vertrouwen en onzekerheid
Sinds een jaar verzorg ik zingevingsvieringen met verschillende thema’s voor mensen met dementie binnen een zorginstelling. Vieringen waar ik graag vaker over deel, om de waarde van betekenisgeving voor mensen met dementie zichtbaar te maken. Het cognitieve vermogen neemt af, maar dat betekent niet dat iemand minder heel is. Andere aspecten van het mens-zijn komen meer op de voorgrond, zoals ontvankelijkheid voor fysieke aanraking, vroege herinneringen en een ruimere toegang tot symboliek en spiritualiteit.

Opmerkelijk is hoe dementie bijna ongemerkt mijn leven is binnengekomen en een steeds grotere rol is gaan spelen, zowel in mijn werk als op persoonlijk vlak. Mijn vader heeft Alzheimer. Ik mag dementie daardoor vanuit verschillende perspectieven ervaren. Dit draagt bij aan een bredere en verdiepte persoonlijke blik.

Binnen de dementiezorg spelen gevoelens van vertrouwen en onzekerheid een wezenlijke rol in het dagelijks welbevinden van bewoners. Veranderingen in cognitie, oriëntatie en zelfredzaamheid kunnen leiden tot onzekerheid, onrust en twijfel. Zingeving kan hierin een ondersteunend en dragend element zijn. De viering Vertrouwen en onzekerheid richt zich op het versterken van rust, herkenning en verbondenheid. De bijeenkomsten vinden plaats in een warme, vertrouwde en overzichtelijke setting, waarin gebruik wordt gemaakt van herkenbare muziek, poëzie, symbolen, rituelen en een verhalend element. Zo ontstaat ruimte voor herkenning en worden herinneringen en ervaringen gedeeld.

Deze werkwijze sluit aan bij de belevingswereld van mensen met dementie en stimuleert participatie op een niet-cognitief niveau. Centraal in deze viering staat het symbool van de sleutel, dat staat voor toegang tot innerlijk vertrouwen. Het gebruik van tastbare symbolen ondersteunt bewoners in het ervaren van betekenis, ook wanneer verbale communicatie onder druk staat. Muziek en ritme dragen bij aan ontspanning en herkenning, terwijl het verhaal Het Lelijke Eendje ruimte biedt voor herkenbare gevoelens van onzekerheid, anders-zijn en het hervinden van eigen waarde. Tijdens het rituele moment kiest iedere bewoner een eigen sleutel van vertrouwen uit de schatkist. Dit moment nodigt uit tot reflectie en gesprek, afgestemd op wat bewoners op dat moment kunnen en willen delen.

De viering heeft als doel het welbevinden van bewoners te ondersteunen en bij te dragen aan een gevoel van vertrouwen en geborgenheid. Daarnaast biedt zij zorgmedewerkers, vrijwilligers en andere betrokkenen handvatten om thema’s als vertrouwen en onzekerheid op een zorgvuldige manier bespreekbaar te maken binnen het dagelijks zorgproces. Deze vorm van zingeving richt zich niet alleen op lichamelijke en cognitieve zorg, maar ook op existentiële gevoelens en het bredere welbevinden van de mens.

“Ben je geestelijk verzorger, ritueelbegeleider of een organisatie met interesse? Van harte welkom om contact te zoeken voor informatie of samen sparren: zilla@ritualstoroot.nl | 06-12457960″