In een artikel over rituelen bij euthanasie delen onder meer onderzoeker Iline Ceelen, arts en ritueelbegeleider Heleen de Kort en ritueelbegeleider Michelle van Hout hun inzichten en ervaringen. Samen laten zij zien hoe een gepland levenseinde, dat vaak als een...

Vertrouwen en onzekerheid Sinds een jaar verzorg ik zingevingsvieringen met verschillende thema’s voor mensen met dementie binnen een zorginstelling. Vieringen waar ik graag vaker over deel, om de waarde van betekenisgeving voor mensen met dementie zichtbaar te maken....

WAT JE LICHAAM AL WEET Het leven houdt niet op wanneer de dood dichterbij komt. Autonomie, verlangen en eerlijkheid kan de laatste levensfase betekenis geven. Het volgen van je eigen waarheid, toegeven aan verbinding en aan volledig mens mogen blijven tot het...

WAT STERVEN ZICHTBAAR MAAKT Knellende familiebanden, kindstukken en ergenissen, rondom sterven komen onopgeloste familiezaken op de voorgrond. In deze kijktip “Goodbye June” te zien op NETFLIX komen volwassen kinderen samen rond het sterven van hun moeder. Zij bewegen...

"Het laatste geschenk dat een (groot)ouder aan een kind kan geven, is door voorbeeld te laten zien hoe je de dood met kalmte tegemoet kunt treden." - Irvin D. Yalom - De dood is een van de weinige zekerheden die we kennen. Toch wordt er vaak over gezwegen, zeker...

We leven in een cultuur waarin sterven vaak weggeduwd wordt naar de randen van het bestaan. Daardoor is er veel onbekendheid, en onbekend maakt onbemind. In haar TEDx Talk vertelt palliatie-arts Kathryn Mannix met eenvoud en compassie wat er werkelijk gebeurt in de...

Wat wens jij de ander – of misschien jezelf – in tijden van verlies, lijden, ingrijpende gebeurtenissen, pijn of gemis? STERKTE? Dat is wat we vaak zeggen. De intentie is begrijpelijk en goed bedoeld: je hoopt dat de ander overeind blijft in alle ellende. Maar wanneer...

WARM AANBEVOLEN KIJKTIPS Bijna dood ervaringen zijn een bijzonder fenomeen, ook de transformatie daarna in mensen die het hebben ervaren. Mij blijft het boeien. Deze aflevering gaat over het moment dat het leven door een hartstilstand of ongeluk aan een zijden draadje...

“Neem nieuwe zaden en een oude stok…” Het levenseinde is niet eenzaam: het is ons gedeelde lot, een universeel ervaren, getuige en bijgewoonde doorgang. Dit Engelstalige 20 minuten durende bijzondere gesprek (zonder Nederlandse ondertiteling) bracht woorden en...

FILMTIP In deze indrukwekkende op Netflix te bekijken film, zie en voel je wellicht mee hoe koud en rauw verlies kan zijn. Manu Keirse noemt rouw ook als een proces om te overleven. In deze film “Land” zie je een vrouw in rouw die geen mensen om zich heen kan...

NADER UITGELEGD BSTED staat voor bewust stoppen met eten en drinken. Het is een manier van sterven die steeds meer in de belangstelling staat. Voor sommigen mensen is het een manier om de dood te versnellen. Je stopt dan bewust met eten en drinken zodat je gaat...

WAT WETEN KOPPELS ECHT VAN ELKAAR? Alles... tot het over de dood gaat. De dood blijft een moeilijk onderwerp zelfs voor koppels die ‘alles’ van elkaar weten. Het is een gesprek dat we liever vermijden, maar erover praten is juist essentieel. Kijk naar de korte...

TIPS IN KINDERBOEKEN OVER DE DOOD IN LEEFTIJDSGROEPEN Kinderen van alle leeftijden zijn nieuwsgierig naar het onderwerp. En het is fijn om via een verhaal en illustraties allerlei dingen rondom afscheid en rouw uit te kunnen leggen. Maar welke boeken zijn de moeite...

HEIN, familieserie over de dood Wanneer Hein met zijn vader een zomer doorbrengt op de begraafplaats waar zijn opa beheerder is, doet hij een ontdekking die zijn leven op zijn kop zet. Hij kan de doden zien en ook nog eens met ze praten! En praten doen ze maar wát...

Kijktip: Eternal Memorie docu Wil je voorbeelden over hoe je liefdevol kunt blijven in tijden van achteruitgang bij dementie? Laat je inspireren door de beelden van deze bijzondere documentaire. Bij deze rijke en waardevolle herinnering aan een leven vol betekenis...

24 september lanceerde het Landelijk Expertisecentrum Sterven samen met gekwalificeerde professionals in Nederland het project Naasten Nabij: liefdevol ondersteunen bij sterven. Met deze gedurfde training ‘Naasten nabij’ wordt voor het eerst in heel Nederland openlijk...

Voel je de trilling? Deze tijd van het jaar is het ogenschijnlijk rustig in de natuur. De eieren zijn uitgebroed en de jonkies uitgevlogen. De zonkracht neemt af en de schemering valt steeds vroeger in de avond. Overal zijn er uitgebloeide bloemen en struiken in...

Een andere waardevolle blik op orgaandonatie. Is hersensdood wel echt dood? Bij de werving van orgaandonoren gaat er veel aandacht naar Medische mogelijkheden en de ontvangers in nood. Er wordt een moreel appel op ons gedaan. Onderbelicht blijft echter de ingrijpende...

Voor deze waardevolle serie mag je gerust tijd nemen om het door te laten dringen. Tot het einde boeiend met titels als ‘Hard en Eerlijk’, ‘Moed en Angst’, ‘Laatste Woorden’ en ‘Litteken op je Ziel’ onderzoeken Adelheid Roosen en Hugo Borst wat een goede dood zou...

'Deze film is een aanmoediging om rouw als samenleving beter te leren omarmen'  - Regisseur Tessa Louise Pope - De impact van het verlies van een ouder op een kind wordt in deze documentaire onderzocht door schrijver en podcastmaker Liesbeth Rasker. Rouwen is...

Lees er meer over hieronder of bekijk de 4-delige serie op NPO start hier -> ‘Leven naast de dood’ Hoe leef je verder als je een kind verliest? 6 Gezinnen delen hun verhaal in ‘leven naast de dood’, rouw die nooit ophoudt. Het is de nachtmerrie van elke ouder: een...

GOUDEN TIP Deze podcast over de gelaagdheid van het menselijk stervensproces wil je gehoord hebben, ik beveel het warm aan. Voel me dankbaar dat ik bij de lancering mocht zijn van Leven met Sterven op 24 mei, "Nationale dag aandacht voor Sterven". De eerste aflevering...